شکستگی مهره کمر در واقع به شکستگی در یکی از استخوانهای ستون فقرات اشاره دارد. مهرههای ستون فقرات بهطور طبیعی بسیار قوی هستند، اما مانند هر استخوان دیگری در بدن، میتوانند تحت شرایط خاص دچار شکستگی شوند. عواملی مانند سقوط، پوکی استخوان، یا فشار زیاد معمولاً منجر به این نوع شکستگیها میشوند.
آناتومی ستون فقرات و شکستگی مهره کمر
ستون فقرات در دوران کودکی از 33 مهره تشکیل شده که 24 مهره متحرک و 9 مهره غیرمتحرک هستند. مهرههای متحرک شامل:
- 5 مهره ناحیه گردنی یا سرویکال (Cervical)
- 12 مهره ناحیه پشتی یا توراسیک (Thoracic)
- 5 مهره ناحیه کمری یا لومبار (Lumbar)
بعد از بلوغ 5 مهره ناحیه خاجی به هم جوش خورده و استخوان واحدی به نام ساکروم ایجاد میشود و همچنین 4 مهره ناحیه دنبالچه به هم جوش خورده و استخوان واحدی به نام دنبالچه یا کوکسیکس (Coccyx) ایجاد میشود. بنابراین بعد از بلوع تعداد مهرهها 26 عدد میشود.
شکستگی مهره کمر چیست؟
شکستگیهای ستون فقرات به نوع مهره آسیبدیده تقسیم میشوند:
- شکستگی ستون فقرات گردنی (شکستگی مهرههای گردن)
- شکستگی ستون فقرات قفسه سینه (شکستگی مهرههای ناحیه بالای کمر)
- شکستگی ستون فقرات کمری (شکستگی مهرههای ناحیه پایین کمر)
بنابراین، شکستگی مهره کمر به شکستگی یا آسیب در مهرههای L1 تا L5 در ناحیه پایین کمر اشاره دارد.
علائم شکستگی مهره کمر
علائم شکستگی مهره کمر میتواند شامل موارد زیر باشد:
- درد شدید و متمرکز در ناحیه کمر
- محدودیت در حرکت و خمشدن به جلو یا چرخش
- حساسیت و ناراحتی در محل آسیبدیده
- ضعف عضلانی و مشکل در کنترل حرکت پاها
- سوزن سوزن شدن و بیحسی در پاها یا دیگر نواحی بدن
- مشکلات در کنترل ادرار و مدفوع (که نشاندهنده آسیب جدیتر نخاع است)
علت شکستگی مهرههای کمر
دلایل متعددی میتواند باعث شکستگی مهره کمر شود:
- تومور در ستون فقرات
- پوکی استخوان
- آسیبهای ورزشی
- عوامل ژنتیکی
- افزایش سن
- بیماریهای مزمن مانند آرتروز
تشخیص شکستی مهره کمر
تشخیص شکستگی مهره کمر معمولاً از طریق معاینه فیزیکی یا آزمایشهای تصویربرداری مانند سیتیاسکن، اشعه ایکس و MRI انجام میشود. تراکم استخوان نیز ممکن است با استفاده از آزمایش DEXA ارزیابی شود.
آیا شکستگی مهره کمر خوب میشود؟
بسیاری از شکستگیهای مهره کمر با درمان مناسب بهبود مییابند. بهترین گزینه درمانی بسته به نظر متخصص ستون فقرات انتخاب میشود.
روشهای درمان شکستگی مهره کمر
روشهای درمانی شامل موارد زیر میشوند:
- استراحت و محدودکردن حرکات فیزیکی
- دارو درمانی
- استفاده از بریس یا کمربند حمایتی
- فیزیوتراپی
- جراحی در موارد شدید
1. استفاده از بریس
یکی از روشهای کمکی درمان شکستگی کمر، محدودکردن حرکت مهرهها با استفاده از بریس نخاعی است. این کار علاوه بر کمک به بهبود بیمار، باعث کاهش درد و پیشگیری از آسیب بیشتر میشود.
2. استفاده از دارو برای درد شکستگی مهرههای کمر
اغلب داروهای ضدالتهاب و غیراستروئیدی (NSAID) برای کاهش درد ناحیه ستون فقرات استفاده میشوند. تجویز داروها برای درمان درد ناشی از شکستگی مهرههای کمر معمولاً شامل موارد زیر میشود:
- مسکنهایی مثل استامینوفن
- کدئین یا مرفین برای دردهای شدید
- داروهای تقویتکننده استخوانها
- مسکنهای موضعی مانند انواع پمادها و کرمها
توجه: پیش از مصرف هرگونه دارو باید با پزشک مشورت کنید؛ زیرا برخی از داروها باهم تداخل دارند یا ممکن است درگیر عوارض جانبی مصرف داروها شوید.
3. کلینیک درد
گاهی به بیمارانی که نیازمند جراحی نیستند اما از درد شدیدی رنج میبرند، بریس تجویز میشود. علاوه بر این، در کلینیک درد اقدامات درمانی مثل تزریق اپیدورال، فاست بلاک، ازون تراپی، RF و… نیز انجام میشود.
4. فیزیوتراپی
ابتدا متخصص فیزیوتراپی باید کمر آسیبدیده را معاینه کند. متخصص فیزیوتراپی با لمس قسمتهایی از کمر به ارزیابی آسیب میپردازد. درمان شکستگی مهرههای کمر با فیزیوتراپی شامل موارد زیر میشود:
- بهبود وضعیت قرارگیری بدن بیمار
- کاهش درد با مگنتتراپی و سرما درمانی
- ایجاد تعادل و جلوگیری از افتادن
- تمرینات قدرتی
5. جراحی شکستگی مهره کمر
شکستگی مهره کمر میتواند بهطور جدی به نخاع آسیب بزند. همچنین، این عارضه میتواند به تنگی کانال نخاعی منجر شود. اگر چند ماه بعد از درمانهای غیرجراحی باز هم درد داشتید، ممکن است به جراحی نیاز داشته باشید.
بیشتر بخوانید:
- عوارض بعد از عمل تنگی کانال نخاع
- بهترین جراح ستون فقرات در تهران
- اوزون درمانی دیسک کمر چیست؟
رایجترین انواع جراحی برای ترمیم و درمان شکستگی کمر شامل فیوژن مهرههای کمری و کایفوپلاستی میشود که در ادامه هر یک را توضیح خواهیم داد:
فیوژن مهرههای کمری
- فیوژن ستون فقرات و متصلکردن مهرههای آسیبدیده برای جلوگیری از حرکات غیرطبیعی
- عمل جابهجایی استخوانهای جابهجا شده و تثبیت دوباره آنها
- استفاده از دستگاههای تثبیتکننده مانند صفحه و پیچ برای حفظ پایداری صفحهها
کایفوپلاستی
گاهی در مواردی که نخاع آسیب ندیده است، به ویژه در سالمندان، برای جلوگیری ازبدتر شدن شکستگی و کاهش درد از تزریق سیمان (Cement) یا کیفوپلاستی انجام میشود. در این روش بدون بیهوشی (با بیحسی) دورن مهره شکته، سیمان تزریق میشود که باعث پر شدن مهره شکسته و مستحکم شدن آن میشود.
درمان شکستگی مهره کمر در سالمندان
مهمترین علت شکستگی مهره کمر و استخوانها در سالمندان، پوکی استخوان است. درد شکستگی مهره کمر در سالمندان بسیار زیاد است و اغلب 4 تا 6 هفته زمان میبرد تا بهبودی حاصل شود. شیوه درمان شکستگی مهره کمر در سالمندان با شدت و نوع شکستگی ارتباط دارد.
البته روند درمان در سالمندان به علت ضعف و کهولت سن آنها در مقایسه با جوانان سختتر است. اگر شکستگی بهتدریج به وجود آمده باشد، درد خفیفتری دارد و با درمانهای سادهتر و تجویز دارو بهبود مییابد.
برای درمان شکستگی مهره کمر در سالمندان اغلب از موارد زیر استفاده میشود:
- فیزیوتراپی
- تجویز مسکنها (NSAIDs)
- استفاده بریس یا کمربند حمایتی
- داروهای شلکننده عضلات
- مصرف کلسیم و ویتامین D
- جراحی در موارد شدید
بهترین حالت خوابیدن برای شکستگی مهره کمر
بهتر است به پشت دراز بکشید و بالشی را زیر زانوهایتان قرار دهید. این کار با حفظ انحنای ستون فقرات به بهبود محل شکستگی کمک میکند. همچنین، شما میتوانید به پهلو دراز بکشید و یک یا هر دو زانوی خود را خم کنید. سپس بالشی را میان دو زانو قرار دهید.
مدت زمان جوش خوردن مهره کمر
طول درمان شکستگی مهره کمر، حدود 3 ماه است. افرادی که باید جراحی کنند، به زمان بیشتری نیاز دارند. بهبودی بعد از جراحی، حدود 6 ماه و گاهی بیش از آن، طول میکشد. این امر را پزشک به بیمار اعلام میکند.
انواع شکستگی مهره کمر
شکستگی ستون فقرات انواع مختلفی دارد و بعضی از این شکستگیها مثل شکستگی فشاری که در ادامه توضیح خواهیم داد، در بیماران مبتلا به پوکی استخوان شایعتر بوده و ممکن است به طور ناگهانی و بدون آسیب مشخص اتفاق بیفتد.
1. شکستگی انفجاری (Burst Fracture)
در این نوع شکستگی، مهرههای کمر از همهطرف آسیب میبینند. اغلب با ضربه ناگهانی و شدید مثل ضربه ناشی از تصادف، برخورد به زمین با پاشنه پا و سقوط از ارتفاع اتفاق میافتد. در شکستگی فشاری، چون بهطور کامل مهره له میشود، میتواند پخش شود و به نخاع آسیب برساند.
2. شکستگی فشاری (Compression fracture)
این نوع از شکستگی اغلب در بیماران دارای پوکی استخوان یا سرطان استخوان شایع است؛ زیرا مهرههای کمر آنها در اثر بیماری ضعیف شدهاند. درنتیجه، فشار زیادی را نمیتوانند تحمل کنند و با ضربهای جزئی، احتمال شکستگی مهرههای کمر یا ترک برداشتن مهره کمر وجود دارد.
البته اغلب قسمت جلوی مهرهها دچار شکستگی میشوند و در اولین مهره ستون فقرات کمری (L1) و بخش پایینی ستون فقرات قفسه سینه (T11 و T12) رخ میدهد.
3. شکستگی زائده عرضی مهره (Transverse process fracture)
این نوع شکستگی مهرههای کمر به علت خمیدگی یا چرخش در اثر ضربه به وجود میآید و خیلی شایع نیست.
4. شکستگی در رفتگی (Fracture-dislocation)
در این نوع شکستگی، احتمال آسیب نخاعی وجود دارد. شکستگی در رفتگی باعث ناپایدارشدن ستون فقرات میشود و مهره ها در اثر این نوع شکستگی، همزمان جابهجا هم میشوند.
5. شکستگی فلکشن دیستراکشن (Flexion-distraction fracture)
در این نوع شکستگی مهره کمر، مهره ها از هم جدا میشوند؛ برای مثال، وقتی تصادف خودرو به شکل شاخ به شاخ است، هنگام تصادف بخش بالایی ستون فقرات به طرف جلو حرکت میکند و بخش پایینی آن به دلیل بستهبودن کمربند در سر جای خود بدون حرکت باقی میماند.
6. شکستگی در اثر سرطان متاستاتیک
یکی از عوامل مهم در شکستگی مهرههای کمر، سرطان متاستاتیک است. سرطان متاستاتیک باعث تضعیف ستون فقرات و از بین رفتن مقاومت مهره ها میشود، بهتدریج استخوانها را سست میکند و ترک خوردگی استخوان یا متلاشیشدن آن اتفاق میافتد.
متأسفانه سرطان متاستاتیک اجازه نمیدهد استخوانها دوباره جوش بخورند یا بازسازی شوند.
درمان شکستگی مهره کمر با روشهای مؤثر در کلینیک تخصصی آبادیس
اغلب شکستگی مهرههای کمر بدون نیاز به جراحی درمان میشوند و ممکن است فقط به چند ماه استفاده از بریس نیاز داشته باشید. در کلینیک آبادیس، بهترین پزشکان متخصص کشور همچون دکتر احمد قندهاری با روشهای مؤثر، انواع شکستگی مهره کمر را درمان میکنند. همچنین کلینیک آبادیس اولین گوره فوق تخصصی ستون فقرات در ایران است که تمام خدمات درمانی برای مشکلات ستون فقرات را ارائه میکند.
برای گرفتن وقت ویزیت از کلینیک آبادیس فقط کافی است در فرم اینترنتی نوبتدهی اطلاعات خود را وارد کنید و یا با شماره 02174489 تماس حاصل فرمایید. با مراجعه بهموقع به کلینیک آبادیس از تشدید بیماری و نیاز به جراحی پیشگیری کنید.
شکستگی مهره کمر و درمان بهموقع!
شکستگی مهره کمر شامل بخش پایینی ستون فقرات و ناحیه کمر میشود. این عارضه به علت شرایط مختلفی مثل پوکی استخوان، تصادف، آسیبهای ورزشی، افزایش سن و عوامل ژنتیکی (ضعف استخوانها) رخ میدهد. اکثر شکستگیهای ستون فقرات بهخصوص مهرهای کمر بدون جراحی درمان میشوند.
روشهای درمانی گوناگون مانند استراحت، فیزیوتراپی، استفاده از بریس، مسکنها و داروهای شلکننده عضلات میتوانند باعث بهبود شکستگی مهرههای کمر شوند، اما در موارد شدیدتر، مهرههای کمر باید جراحی شوند. ضروری است هرگونه آسیب به مهرههای کمر را جدی بگیرید.
اگر شکستگی مهره کمر بهموقع درمان نشود، میتواند آسیبهای نخاعی جدی مانند تغییر یا نابودی مهرهها و فشردگی اعصاب را ایجاد کند.