درمان بیرون زدگی دیسک کمر یا فتق دیسک با شیوههای مختلف انجام میشود. اما کدام روشها مؤثر هستند؟ علائم بیرون زدگی یا فتق دیسک چیست؟ در این مقاله قصد داریم شیوههای اثربخش درمان بیرون زدگی دیسک کمر را بررسی کنیم.
فتق یا بیرون زدگی دیسک کمر چیست؟
دیسک کمر ساختاری مشابه یک بالش دارد که در بین مهرههای ستون فقرات قرار دارد و به جذب شوک و جلوگیری از تماس مستقیم مهرهها کمک میکند. فتق دیسک کمر زمانی رخ میدهد که ماده ژلاتینی درون دیسک از طریق شکاف در لایه خارجی دیسک خارج شده و به اعصاب فشار وارد کند. وظیفهٔ اصلی دیسک جذب شوک و پیشگیری از تماس مستقیم مهرهها با یکدیگر است.
فتق دیسک با توجه به اندازه آن شامل موارد زیر میشود:
- برآمدگی دیسک (Disc Bulge): دیسک بهصورت جزئی بیرون زده اما حلقه بیرونی دیسک هنوز سالم است.
- بیرونزدگی دیسک (Disc Protrusion): بخش کوچکی از ماده ژلاتینی از حلقه بیرونی عبور کرده اما کاملاً خارج نشده است.
- پارگی دیسک کمر (Disc Extrusion): ماده ژلاتینی کاملاً از دیسک خارج شده ولی هنوز به بافت اطراف اتصال دارد.
- جدایی (Sequestration): ماده ژلاتینی بهطور کامل جدا و وارد کانال نخاعی شده است.
موارد زیر علائم فتق دیسک یا بیرون زدگی دیسک کمر هستند:
- درد ناگهانی در پشت هنگام فعالیت بدنی
- بیحسی، گز گز و احساس ضعف در ساق پاها
- سفتی و درد در ناحیه کمر
- فلج اندامهای تحتانی در صورت شدیدشدن بیماری (این علامت معمولاً در مواردی چون سندرم دم اسبی یا آسیب نخاعی گسترده دیده میشود)
- بیاختیاری ادرار و مدفوع (در صورتی که فشار بر روی اعصاب بسیار زیاد باشد)
علت بیرون زدن دیسک کمر
دیسک کمر دارای لایههای خارجی محکم و مواد ژلهای داخلی است. با گذشت زمان، لایه بیرونی ممکن است دچار ترک شود و ماده ژلهای از طریق شکاف ایجاد شده بیرون بیفتد و بر اعصاب فشار وارد کند. فتق دیسک معمولاً به دلیل التهاب و فشار روی اعصاب ایجاد میشود.
علت های بیرون زدگی دیسک کمر شامل موارد زیر میشود:
- اضافهوزن یا چاقی
- کهولت سن
- فشار ناگهانی در اثر بلندکردن اجسام سنگین
- وضعیت نادرست و نامناسب بدن
عوارض بیرون زدگی دیسک کمر
بیرون زدگی دیسک باعث ایجاد علائم و درد خفیف تا متوسط میشود. در صورت درماننشدن فتق دیسک یا مدیریتنکردن صحیح بیماری ممکن است با عوارض جدی مواجه شوید. موارد زیر عوارض بیرون زدگی دیسک کمر را نشان میدهد:
1. آسیب عصبی
فتق دیسک باعث فشردهشدن و تحریک ریشههای عصبی میشود و درد شدید (رادیکولوپاتی)، بیحسی، سوزن سوزن شدن و گاه فلج عضلانی را به همراه دارد.
2. سندرم دم اسبی
ممکن است یک بیرون زدگی بزرگ دیسک باعث فشار بر دستهای از ریشههای عصبی در بخش پایین نخاع شود. این امر میتواند به سندرم دم اسبی منجر شود. علائم این سندرم شامل موارد زیر میشود:
- از دست دادن کنترل ادرار و مدفوع
- فلج پیشرونده در پاها یا ناتوانی در حرکت
- بیحسی در ناحیه تناسلی و اطراف مقعد
3. درد مزمن
اگر برای درمان فتق دیسک اقدامی نکنید، میتواند به درد مزمن تبدیل شود. این درد، دامنه حرکتی فرد را دچار مشکل میکند و میتواند باعث احساس اضطراب و افسردگی در بیمار شود؛ زیرا بیمار نمیتواند فعالیتهای روزانه خود را انجام دهد.
چگونه بیرون زدگی دیسک کمر را درمان کنیم؟
در این بخش به بیان روشهای مؤثر برای درمان فتق دیسک یا بیرون زدگی دیسک کمر میپردازیم.
1. کمربند (بریس)
یکی از روشهای درمان بیرون زدگی دیسک، استفاده از بریس است. بریس با محدود کردن حرکت، باعث ترمیم و بهبود بافت آسیبدیده و دیسک میشود. استفاده از بریس در طول شب میتواند به کاهش درد کمک کند.
2. کمپرس گرم و سرد
این روش درمان خانگی دیسک کمر بهصورت زیر است: در 48 ساعت اول آسیبدیدگی باید از کمپرس سرد استفاده کنید تا التهاب کاهش یابد. پس از این دوره، میتوانید از کمپرس گرم برای افزایش جریان خون و کاهش درد استفاده کنید. این کار به کاهش التهاب و تسکین درد کمک میکند.
3. فیزیوتراپی
این شیوه، یکی از روشهای درمان بیرون زدگی دیسک کمر است که شامل روشهای انفعالی مانند سرما و گرما درمانی، ماساژ عمیق بافت، آبدرمانی و تحریک الکتریکی (TENS) است. این روشها به کاهش درد و پیشگیری از تشدید عارضه کمک میکنند.
4. دارو درمانی
یکی از راهکارهای مؤثر در درمان فتق دیسک، دارو درمانی است. این شیوه به مدیریت علائم بیرون زدگی دیسک کمک میکند. اغلب از داروهایی مثل استامینوفن، داروهای ضدالتهاب و غیراستروئیدی (NSAIDs) استفاده میشود.
5. درمان دستی
این روش درمانی میتواند به کاهش درد و علائم دیسک مزمن کمک کند. متخصص درمان دستی ابتدا سابقه بیمار را بررسی میکند و بیمار را مورد معاینه فیزیکی قرار میدهد. این روش ممکن است نیاز به آزمایشهای عصبی و ارتوپدی نیز داشته باشد. این روش حتما باید تحت نظر دکتر فیزیوتراپیست انجام شود؛ زیرا درمانهای سنتی که افراد غیرمتخصص انجام میدهند ممکن است باعث آسیبهای جدی به ستون فقرات شود. برای استفاده از این روش درمانی میتوانید به کلینیک فیزیوتراپی آبادیس مراجعه کنید.
6. ماساژ بافت عمقی
ماساژ بافت عمقی برای درمان بیرون زدگی دیسک مناسب است، زیرا از فشار زیادی برای تسکین اسپاسم عضلانی و درد استفاده میشود.
7. الکتروتراپی با دستگاه تنس
وقتی بیرون زدگی دیسک تشدید میشود و درد قابل تحمل نباشد، الکتروتراپی با دستگاه تنس میتواند تسکین فوری را فراهم کند. این دستگاه الکترودهایی دارد که باید روی پوست اطراف بخش آسیبدیده قرار بگیرند، اما نباید الکترودها را روی ستون فقرات قرار داد.
8. تزریق دیسکوژل
یکی دیگر از روشهای درمان بیرون زدگی دیسک، تزریق دیسکوژل است. این تزریق به کاهش فشار روی اعصاب آسیبدیده کمک میکند و اثربخشی آن میتواند تا 3 ماه ماندگاری داشته باشد. البته این روش به دلیل عوارض و عفونتهای گزارششده به هیچ وجه توصیه نمیشود.
9. تزریق استروئید اپیدورال
تزریق استروئید اپیدورال میتواند درد بیمار را کاهش دهد. این روش با استفاده از سونوگرافی انجام میشود و تکرار زیاد این تزریق ممکن است به ضعیفشدن عضلات و استخوانهای ستون فقرات منجر شود.
10. تزریق فاست
تزریق به مفصل فاست برای تشخیص علت درد و کاهش آن انجام میشود. این شیوه به کاهش اصطکاک میان استخوانها و کاهش درد کمک میکند.
11. تزریق اوزون
گاز اکسیژن اوزون میتواند حجم داخل دیسک را کاهش دهد و به کاهش فشار روی عصب کمک کند. این روش میتواند باعث کاهش درد و التهاب شود.
علت درمان کمردرد با گاز اوزون، اکسید شدن پروتئوگلیکانهاست. پروتئوگلیکانها (هسته پولپی) نوعی از پروتئین به شمار میروند که در بخش مرکزی و ژلمانند دیسک قرار دارند. با کاهش حجم دیسک، فشار ایجادشده در عصب هم کمتر میشود و درد کاهش پیدا میکند. درمورد اوزون درمانی دیسک کمر بیشتر بخوانید.
12. تزریق تریگر پوینت یا نقطه ماشهای
در این شیوه از ترکیبات بیحسی استفاده میشود که بهطور مستقیم به عضلات ستون فقرات و بافت نرم تزریق میشود. این روش به کنترل درد کمک میکند اما نمیتواند فتق دیسک را درمان کند.
13. پلاسمای غنی از پلاکت (PRP)
در روش PRP، از خون خود فرد استفاده میشود و سلولهای خونی از پلاسما جدا شده و به ناحیه آسیبدیده تزریق میشوند تا به تسریع روند ترمیم کمک کنند. این روش به کاهش التهاب و درد کمک میکند.
14. درمان بیرون زدگی دیسک کمر با لیزر
در لیزر درمانی، از پرتوهای لیزر برای کاهش درد و بهبود وضعیت دیسک استفاده میشود. این روش میتواند به تحریک فرآیند ترمیم کمک کند و فشار را از روی اعصاب کاهش دهد.
15. جراحی
جراحی در مواردی که روشهای غیرجراحی مؤثر نباشند، بهعنوان آخرین راهکار مورد استفاده قرار میگیرد. جراحی میتواند شامل دیسککتومی، میکرودیسککتومی یا عملهای جراحی پیشرفتهتر باشد. این روشها باید تحت نظر متخصص جراحی ستون فقرات همچون دکتر حسن قندهاری و دکتر احمد قندهاری، انجام شوند.
درمان بیرون زدگی دیسک کمر با ورزش
ورزشهایی که برای درمان بیرون زدگی دیسک کمر توصیه میشوند، باید با دقت و تحت نظر متخصص فیزیوتراپی انجام شود. تمریناتی که به تقویت عضلات کمر و بهبود انعطافپذیری کمک میکنند، میتوانند مفید باشند. ورزشهایی مانند یوگا و پیلاتس برای درمان دیسک کمر مناسباند اما بهتر است تحت نظر متخصص انجام شوند.
درمانهای مؤثر بیرون زدگی دیسک کمر با روشهای نوین در کلینیک تخصصی آبادیس
آیا درد مزمن کمر دارید و به دنبال راهی برای بهبود و کاهش درد کمر خود هستید؟ کلینیک آبادیس با پزشکان متخصص در درمان بیرون زدگی دیسک کمر و مشکلات مشابه مانند تنگی کانال نخاعی و درمان اسکولیوز در کنار شماست تا به شما کمک کند به فعالیتهای روزمره خود بدون درد بپردازید.
برای مشاوره و تعیین وقت میتوانید با شماره 02174489 تماس بگیرید یا اطلاعات تماس خود را در فرم اینترنتی نوبتدهی بنویسید. همین حالا تماس بگیرید و با مشاوره تخصصی با بهترین دکتر دیسک کمر، این عارضه را درمان کنید.
درمان بیرون زدگی دیسک کمر؛ بیماری پیشرونده!
اگر فتق دیسک درمان نشود، ممکن است پیشرفت کند و به جراحی نیاز شود. این روزها روشهای بسیاری برای درمان بیرون زدگی دیسک وجود دارد و گاهی فتق دیسک فقط با مصرف داروهای غیراستروئیدی و ضدالتهابی، کاهش فعالیتها و کمی استراحت بهبود پیدا میکند.
بهتر است برای جلوگیری از حاد شدن دیسک کمر حتماً به متخصص ستون فقرات خوب مراجعه کنید و باعث پیشگیری از پیشروی عارضه شوید.